Jak odzyskać dług od nieuczciwego dłużnika?

Skarga pauliańska

Jak odzyskać dług, gdy dłużnik przepisał swoje nieruchomości?

W obecnych stosunkach społeczno – gospodarczych, a szczególnie w rozliczeniach między przedsiębiorcami, istotnym problemem jest wzajemne wywiązywanie się przez kontrahentów z zaciągniętych zobowiązań. Często dłużnik, po tym jak popadnie w kłopoty finansowe i przestaje regulować zobowiązania, podejmuje próby ukrycia składników swojego majątku. Bardzo popularnym sposobem jest w szczególności „przepisywanie” własności nieruchomości na rzecz osób bliskich, czy przedsiębiorców pozostających w stałych relacjach gospodarczych.

W tym miejscu zasadniczą kwestią jest odpowiedź na pytanie, czy w takiej sytuacji wierzyciel jest bezradny? Czy wierzycie może skutecznie podjąć działania, których celem będzie przeciwdziałanie nieuczciwemu postępowaniu dłużnika. Należy zdecydowanie opowiedzieć się za możliwością aktywnego działania wierzyciela. Polski prawodawca, korzystając z dorobku prawa rzymskiego, w art. 527 – 534 Kodeksu Postępowania Cywilnego wprowadza bowiem instytucję tzw. „Skargi Pauliańskiej”.

Skarga Pauliańska

Zgodnie z art. 527 § 1 KPC:

Gdy wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową, każdy z wierzycieli może żądać uznania tej czynności za bezskuteczną w stosunku do niego, jeżeli dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia o tym wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć.- art. 527 § 1 KPC

Skuteczne wniesienie skargi pauliańskiej jest uzależnione od spełnienia kilku podstawowych przesłanek:

  • Możliwość zaskarżenia wyłącznie czynności prawnej, której dokonał dłużnik (np. wyzbycie się własności nieruchomości poprzez umowę sprzedaży czy darowizny),
  • Dokonanie czynności prawnej dłużnika z pokrzywdzeniem wierzyciela, które następuje po powstaniu lub zwiększeniu stopnia niewypłacalności dłużnika,
  • Uzyskanie korzyści majątkowej przez osobę trzecią,
  • Działanie dłużnika ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela,
  • Wiedza osoby trzeciej, która uzyskuje korzyść majątkową o pokrzywdzeniu wierzyciela lub możliwość dowiedzenia się o tym przy zachowaniu należytej staranności.

 

O ile wykazanie pierwszych czterech przesłanek w „typowych” skargach pauliańskich zwykle nie jest problematyczne, to źródłem szczególnej trudności dowodowej jest ostatnia z nich. Co do zasady, to na wierzycielu spoczywa ciężar udowodnienia, że przesłanka taka zaistniała. Co istotne, nie ma ograniczeń dowodowych w dowodzeniu tej okoliczności, tym niemniej wszystkie źródła dowodowe należy przedstawić w odpowiednim czasie, aby Sąd nie oddalił naszych wniosków dowodowych, jako spóźnionych. Dlatego też, w przypadku chęci wystąpienia z roszczeniem pauliańskim, warto zwrócić się o pomoc do profesjonalnego pełnomocnika, którym jest m.in. radca prawny , prawnik od windykacji.

Należy ponadto podkreślić, iż ustawodawca dostrzega, iż w wielu przypadkach swoiste „przesunięcia” składników majątkowych mają miejsce pomiędzy osobami bliskimi (np. sprzedaż nieruchomości małżonkowi, czy dzieciom itp.). W związku z tym, w art. 527 § 3 KPC sformułowano domniemanie prawne, zgodnie z którym domniemywa się, iż osoba bliska, która uzyskała od dłużnika korzyść majątkową wiedziała o pokrzywdzeniu wierzycieli. Kwestia ta jest bardzo istotna, ponieważ zmienia rozkład ciężaru dowodu i to osoba bliska dłużnikowi musi udowodnić, iż nie miała świadomości o działaniu dłużnika z pokrzywdzeniem wierzycieli.

Egzekucja z majątku osoby trzeciej (małżonka, dzieci)

 

Podsumowując, na skutek o przeprowadzenia procesu ze skargi pauliańskiej uzyskujemy orzeczenie sądowe, stosownie do którego zaskarżana czynność prawna zostanie uznana za bezskuteczną względem wierzyciela (konstrukcja tzw. bezskuteczności względnej). Osoba legitymująca się takim wyrokiem uzyskuje w konsekwencji możliwość wszczęcia egzekucji z elementu majątkowego osoby trzeciej, który z uwagi na zaskarżaną czynność nie wszedł do majątku dłużnika lub też z niego wyszedł.

Jak odzyskać dług od dłużnika, który przepisał swój majątek? Mamy nadzieję, że lektura niniejszego wpisu zainspiruje Państwa do dalszej, skutecznej egzekucji tzw. nieściągalnych długów. Jeżeli jesteście zainteresowani Państwo współpracą w zakresie windykacji nieuczciwego dłużnika, zapraszamy serdecznie do kontaktu z Kancelarią.

Zostaw komentarz

Na stronach www Kancelaria stosuje pliki cookies (tzw. ciasteczka). Każdy może zaakceptować pliki cookies albo ma możliwość wyłączenia ich w przeglądarce, dzięki czemu nie będą zbierane żadne informacje. Możesz także zapoznać się z polityką prywatności, aby dowiedzieć się więcej, w tym jak zarządzać plikami cookies za pośrednictwem swojej przeglądarki internetowej. Dowiedz się więcej.